تنظیم گیتار (Guitar Setup) یکی از مهم‌ترین فرآیندها در نگهداری مناسب از این ساز است. در ایران به این تنظیمات، رگلاژ گیتار نیز می‌گویند. تنظیم گیتار کار دشواری نیست و اگر آن را به خوبی یاد بگیرید، تجربه‌ی بسیار بهتری از نوازندگی کسب خواهید کرد.
رگلاژ گیتار در حالت کلی در سه مرحله‌ی تنظیم تراس راد، تنظیم اکشن و تنظیم اینتونیشن انجام می‌شود.
۱/ تنظیم تراس راد
تراس راد (truss rod) نام میله‌ای است که درون دسته‌ی گیتارهای الکتریک و آکوستیک (و بعضی از گیتارهای کلاسیک) جای گرفته است. از آنجایی که سیم‌ها فشار زیادی به دسته‌ی گیتار وارد می‌کنند، این میله به شکلی در گیتار کار گذاشته شده است که از خمیدگی بیش از حد آن جلوگیری کند. ممکن است در طول زمان دسته‌ی گیتار شما بیش از حد خم شود. پس بهتر است چندوقت یکبار با چرخاندن این میله، دسته را مجددا صاف کنید و در نتیجه اکشن گیتار را پایین نگه دارید.
همچنین اگر فرت‌های بالایی گیتار صدای ناخوشایندی ایجاد می‌کنند و به اصطلاح گز می‌زنند، بهتر است تراس راد را به شکلی تنظیم کنید که دسته خمیده‌تر باشد و و فاصله‌ی سیم‌ها با دسته بیشتر شود.
روش تنظیم تراس راد در تمامی گیتارها یکسان است. در مطلب پایین می‌توانید آموزش تنظیم تراس راد را به شکل کامل مطالعه کنید:
۲/ تنظیم اکشن
به فاصله‌ی بین سیم‌ها و صفحه‌ی انگشت‌گذاری گیتار، اکشن (Action) می‌گویند. بسیاری از نوازندگان ترجیح می‌دهند که اکشن گیتار خود را پایین نگه دارند. و در نتیجه تلاش کمتری برای به صدا در آوردن فرت‌ها انجام دهند. هرچند اگر فرت‌های گیتار صدای ناخوشایندی ایجاد می‌کنند، بهتر است اکشن را بالاتر ببرید تا به صدایی شفاف دست پیدا کنید.
اکشن گیتار را معمولا در فرت ۱۲ام اندازه‌گیری می‌کنند. در حالت استاندارد اکشن گیتار الکتریک باید بین ۱.۶ میلی‌متر (در سیم اول) تا ۲.۴ میلی‌متر (در سیم ششم) باشد. به همین ترتیب اکشن پیشنهادی گیتار آکوستیک بین ۱.۸ تا ۲.۳ میلی‌متر و اکشن پیشنهادی گیتار کلاسیک بین ۳.۲ تا ۴ میلی‌متر است.
هرچند گیتارهای حرفه‌ای‌تر، می‌توانند اکشن‌های پایین‌تری نیز داشته باشند و در مقابل برخی از گیتارها نیازمند اکشن بالاتر برای دستیابی به صدایی مناسب هستند. برای یافتن توضیحات بیشتر و آموزش تنظیم اکشن گیتارهای کلاسیک، آکوستیک و الکتریک را می‌توانید پست‌های زیر را مشاهده کنید.
- اکشن گیتار چیست و چه عواملی باعث تغییر اکشن می‌شود؟
- آموزش تنظیم اکشن گیتار کلاسیک و آکوستیک
- آموزش تنظیم اکشن گیتار الکتریک
۳/ تنظیم اینتونیشن
اینتونیشن (Intonation) یکی از مهم‌ترین بخش‌های تنظیم گیتار است. هرچند بسیاری اوقات نادیده گرفته می‌شود. اینتونیشن به معنای تنظیم طول سیم‌های گیتار به شکلی است که نت‌ها در طول صفحه‌ی انگشت‌گذاری کوک باشند. ممکن است گیتاری در حالت عادی (دست باز) کوک باشد. اما اگر گیتار را در فرت‌های بالاتر به صدا در آورید متوجه شوید که نت‌ها کوک نیستند.
این مشکل بسیاری اوقات به دلیل تعویض ضخامت سیم اتفاق می‌افتد. اینتونیشن گیتار را می‌توان در تمامی گیتارهای الکتریک با تنظیم بخشی از بریج به نام سَدل (Saddle) حل کرد. این فرآیند، ساده اما زمان‌بر است. هرچند کیفیت صدای گیتار را به شکل قابل توجهی بهبود می‌بخشد.
اکثر گیتارهای کلاسیک و آکوستیک، سدل‌های ثابت دارند. به این معنی که یک بخش از گیتار به نام تیغه‌ی خرک تمامی سیم‌ها را نگه می‌دارد. پس برای تنظیم اینتونیشن باید خرک را به شکل کلی جابجا کنید و در عین حال نمی‌توانید سیم‌ها را یک به یک تنظیم کنید. این کار کمی پیچیده‌تر است و آموزش آن را در آینده در بخش آموزش گیتار قرار می‌دهیم.
آموزش تنظیم اینتونیشن گیتار الکتریک را می‌توانید در مطلب پایین مشاهده کنید:
یک مرحله‌ی بیشتر: تعویض سیم‌ها
بسیاری از گیتاریست‌ها به تعویض سیم توجه کمی نشان می‌دهند. تعویض سیم فرآیند ساده‌ای است و هر نوازنده‌ای باید آن را به خوبی فرا بگیرد. بهتر است سیم‌های خود را چندماه یکبار عوض کنید. زیرا سیم‌ها در طول زمان قدیمی می‌شوند و کیفیت صدای خود را از دست می‌دهند.
آموزش‌های تعویض سیم گیتار کلاسیک و گیتار الکتریک را می‌توانید در پست زیر مشاهده کنید:
آموزش تعویض سیم‌های گیتار آکوستیک نیز به زودی به مطالب سایت اضافه خواهد شد. می‌توانید سیم‌های پیشنهادی ما برای گیتار کلاسیک، الکتریک و آکوستیک را نیز در مطالب پایین پیدا کنید.
- معرفی بهترین سیم‌های گیتار کلاسیک
- معرفی بهترین سیم‌های گیتار الکتریک
- معرفی بهترین سیم‌های گیتار آکوستیک
اگر مطالب لامینور را مفید می‌بینید، آن‌ها را با دوستان خود به اشتراک بگذارید. همچنین اگر سوال یا پیشنهادی دارید حتما آن را در بخش کامنت‌ها با ما درمیان بگذارید.
