با مفهوم فرم در موسیقی پاپ آشنا هستید؟ نیستید؟ بگذارید جور دیگری بپرسم: ملودی‌‌ای در سرتان است و می‌خواهید آهنگ بسازید اما سردرگم شده‌اید و نمی‌دانید باید از کجا شروع کنید؟ جوابش روشن است، درست از همین جا! برای اینکه آهنگتان چارچوب بگیرد، اول باید یک فرم مناسب برای موسیقی‌تان انتخاب کنید. ساختار یا فرم موسیقایی آهنگ در تئوری موسیقی به معنای الگو، قالب یا شکل هنگ است.در قسمت اول از آموزش فرم در موسیقی به بررسی ورس و کورس می پردازیم.
هر فرم دارای اجزایی است که نوع و روند تکرار آنها متفاوت است. در حقیقت برای ساختن یک آهنگ پیش از همه باید به فرم و قالب آن فکر کرد و سپس اجزای آهنگ را در این قالب ریخت. فرم در انواع موسیقی شکل‌های خاص خودش را دارد مثلا فرم‌ها در موسیقی کلاسیک با انواع فرم در موسیقی پاپ متفاوت‌اند و اسامی خاص خودشان را دارند. اگر قبل از شروع ساخت آهنگ، ساختار آن را مشخص کرده باشید، دقیقا می‌دانید باید از کجا شروع کنید و چه‌طور آهنگ خود را به پایان برسانید.
فرم در موسیقی پاپ بسیار متنوع است و گاه می‌تواند تعیین کنندهٔ زیر شاخه‌های موسیقی پاپ هم باشد. یکی از معروف‌ترین این فرم‌ها «ورس ـ کورس» (Verse-Chorus) است که از سال ۱۹۵۰ میلادی در موسیقی بلوز و راک اند رول استفاده می‌شود ابتدا ببینیم ورس و کورس هر کدام به چه معناست:
ورس (Verse)
بخشی از آهنگ یا شعر است که تنها یک بار خوانده می‌شود. ورس‌ها داستان اصلی آهنگ را روایت می‌کنند و در واقع بدنه و متن آهنگ را تشکیل می‌دهند. هر آهنگ ممکن است یک یا چند ورس داشته باشد که هرکدام از آنها بخشی از داستان را تعریف کنند.
کورس(Chorus)
بخشی از آهنگ است که در طول قطعه چندین بار تکرار می‌شود. کورس پیام اصلی آهنگ و چکیده و خلاصهٔ آن است. معمولا هم آنچه در ذهن شنونده باقی می‌ماند کورس آهنگ است.
پس در حقیقت ورس‌ها فضاسازی می‌کنند و داستان را تعریف می‌کنند تا فضا برای کورس و اوج آهنگ آماده شود. می‌توان گفت کورس در واقع همان ترجیع‌بند خودمان است.
انواع فرم در موسیقی پاپ ، ABAB
حالا می‌رسیم به بحث فرم که در واقع چگونگی قرارگیری ورس و کورس و دیگر اجزای آهنگ در کنار هم است. ساده‌ترین فرم در موسیقی پاپ برای ساخت موسیقی توالی ورس‌ها و کورس‌هاست یعنی ابتدا یک ورس وجود دارد، بعد از آن کورس می‌آید، سپس ورس دوم و دوباره کورس، ورس سوم و همین‌طور تا آخر آهنگ ورس و کورس به ترتیب می‌آیند. این ساختار را ABAB هم می‌نامند. ورس با A و کورس با B مشخص می‌شود.
بیایید یک آهنگ را با هم تحلیل کنیم تا بهتر متوجه شوید. آهنگ غروب سیاوش قمیشی را تقریبا همه شنیده‌ایم. این آهنگ به فرم ABAB نوشته شده. حالا ببینیم به چه صورت:
ورس اول:
چشم‌های منتظر به پیچ جاده
دلهره‌های دل و پاک و ساده
پنجرهٔ باز و غروب پاییز
نم نم بارون تو خیابون خیس
کورس: یاد تو هر تنگ غروب تو قلب من می‌کوبه سهم من از با تو بودن غم تلخ غروبه غروب همیشه واسه من نشونی از تو بوده برام یه یادگاریه جز اون چیزی نمونده ورس دوم: تو ذهن کوچه‌های آشنایی پر شده از پاییز تن طلایی تو نیستی و وجودمو گرفته شاخهٔ خشک پیچک تنهایی کورس: یاد تو هر تنگ غروب تو قلب من می‌کوبه سهم من از با تو بودن غم تلخ غروبه ....شما هم می‌توانید به همین صورت آهنگ‌هایی که می‌شنوید تحلیل کنید تا کم کم بتوانید به انواع فرم در موسیقی پاپ مسلط شوید، برای آهنگسازی ساختار و فرم خود را مشخص کنید و بر اساس آن پیش بروید. در ادامهٔ مطالب آموزش فرم در موسیقی پاپ با اصطلاحات دیگر فرم و انواع ترکیب بندی آنها آشنا خواهیم شد.
